به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی کرمان، TEDxKMU به عنوان یکی از بخش‌های ویژه شب علم دانشگاه، با هدف ترویج فرهنگ علم، تقویت ارتباط میان دانشگاه و جامعه و معرفی ایده‌های نوآورانه طراحی شده است. سخنرانان این رویداد در قالب ارائه‌های کوتاه، دیدگاه‌ها و تجربیات خود را در حوزه‌های گوناگون علمی، پژوهشی و اجتماعی با مخاطبان به اشتراک گذاشتند تا زمینهای برای الهام‌بخشی، شبکه‌سازی علمی و گسترش گفت‌وگوی بین‌رشته‌ای فراهم شود.
در این رویداد علمی، مسئولان ارشد نظیر رئیس دانشگاه علوم پزشکی کرمان، مشاور رئیس دانشگاه در امورستادی، معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه تا پزشکان و دانشجویان و اقشار مختلف مردمی حتی نوجوانان سن پایین تر نیز برای شرکت در این رویداد آمده بودند تا با شرکت در این همایش، هم با فضاهای علمی و دانشگاهی آشنا شوند هم با یادگیری تجربه‌های علمی در زمینه‌های مختلف، کیفیت زندگی خودرا ارتقاء دهند.
چرا خواب خوب زندگی خوب می‌سازد؟
اولین سخنران این همایش متخصص علوم اعصاب بود که در مورد خواب خوب و نقش سازنده آن در زندگی گفت.
دکتر وحید شیبانی با طرح این سوال که چگونه میخوابیم و چرا میخوابیم؟ گفت: خواب یک حالت و رفتار با ویژگی‌های خاص است که در این حالت آستانه هوشیاری شخص به طور موقت با کاهش‌روبرو می‌شود اما زود به حالت طبيعی برمی‌گردد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان در ادامه گفت: یک خواب با کیفیت به خوابی گفته می‌شود که در مرحله اول فرد زود خواب برود بدین معنا که زیر 10 تا 15 دقیقه آستانه حسی او کاهش یابد. در مرحله دوم عمیق باشد. و در مرحله سوم فرد در اواسط خواب بیدار نشود و در نهایت هنگام صبح وقتی بیدار می‌شود تازگی و انرژی بدن را برای شروع فعالیت‌های مغزی حس کند.
دکتر شیبانی افزود: یک خواب با کیفیت بر تقویت سیستم ایمنی بدن، تقویت اعمال مغز و طولانی شدن عمر، کمک می‌کند و بر کاهش التهاب بدن و سلامت پوست و افزایش خلاقیت تاثیر زیادی دارد.
سواد آینده مهارتی لازم برای زندگی در دنیای جدید
سخنران بعدی این رویداد یک متخصص آینده پژوهی بود که تجربیات و یافته‌های جدیدخود را درباره سواد آینده به اشتراک گذاشت.
دکتر رضا دهنویه گفت: یکی از خصوصیات ذاتی انسان‌ها این است که دوست دارد آینده را در اختیار بگیرد وکنترل کند و اگر نتواند آینده را بر اساس میل خود هدایت کند دچار استرس می‌شود. کنترل آینده دارای یک طیف است. در جاهایی که متغیرهای زیادی وجود ندارد شاید پیش‌بینی‌ها از آینده درست باشد ولی اگر سیستم پیچیده شود و متغییرهای زیادی در این سیستم وجود داشته باشد به دنبال آن پیش‌بینی‌ها هم سخت می‌شود.
وی ادامه داد: یکی از دلایلی که باعث شده است نتوانیم آینده را کنترل کنیم و استرس خود را کاهش دهیم این است که ما با یک آینده روبرو نیستیم بلکه با چند آینده مختلف روبرو هستیم و در نتیجه حجم رخدادهای ناگهانی و متغییرهای خیلی زیاد در این آینده‌ها باعث می‌شود که توانایی ما در انجام درست پیش بینی‌ها کاهش یابد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان افزود: اما امروزه به کمک دارابودن مهارت سواد آینده و تکنیک‌های تحلیل فرضیات مختلف تا حدودی می‌شود رخدادهای مختلف را درست و به موقع پیش بینی کرد.
دکتر دهنویه تصریح کرد: سواد آینده به ما کمک می‌کند تا در دنیایی که با سرعت در حال تغییر است، تصمیم‌های آگاهانه‌تر بگیریم، فرصت‌ها را بهتر بشناسیم و در برابر چالش‌های نوظهور انعطاف‌پذیرتر عمل کنیم.
اعتیاد تلخی روزهای نخست
در ادامه این رویداد علمی دکتر محمد شعبانی سخنرانی خود را در مورد تلخی اعتیاد شروع کرد. اعتیاد به هرچیزی که مغز و بدن آدمی را خیلی زود به فروپاشی می‌کشاند.
دکتر شعبانی در سخنرانی‌اش گفت: قرن حاضر یعنی قرن بیست و یکم قرن تضادهاست. از یک طرف قرن استرس‌هایی نظیر جنگ و تورم و بیماری‌های نوظهور و زیادروی و اعتیادهای نامرئی است و از طرف دیگر قرن لذت‌های فوری است. به طوری که زندگی همه ما از لذت‌های بسته بندی شده و آماده فراوان پر شده است.
متخصص فیزیولوژی ادامه داد: تکامل مغز ما با پیشرفت تکنولوژی همراه نبوده است به همین دلیل همواره سعی دارد با استفاده از سیستم خود تنظیمی بین و درد و لذت تعادل برقرار کند ولی این حجم از فراوانی لذت‌ها باعث تغییر مدار سیستم مغزی ما شده است و خود تنظیمی آن با اختلال مواجه شده است. به همین دلیل علی‌رغم وجود فراوانی لذت‌های مختلف افرادی شاد و راضی نیستیم و برای کسب شادی به دنبال لذت‌های بیشتری برویم که بتواند هورمون دوپامین قوتری در بدن ما تولید کند تا جایی که بدن تحمل این حجم از اعتیاد به دوپامین را ندارد و باعث فروپاشی می شود.
الگوی رفتاری سندرم اردک: وقتی همه فکر می‌کنند حالت خوب است ولی در حال غرق شدنی
رئیس پژوهشکده آینده پژوهی دانشگاه علوم پزشکی کرمان نیز از دیگر سخنران این همایش علمی با موضوع الگوی رفتاری سندرم اردک بود.
دکتر علی‌اکبر حقدوست با تعریف سندرم اردک و مقایسه آن با سندرم طوطی کاکادو گفت: سندرم اردک و سندرم طوطی کاکادو هر دو از الگوهای رفتاری قابل مشاهده در جوامع امروزی، به‌ویژه در میان دانشجویان و جوانان هستند، اما ماهیت متفاوتی دارند. در سندرم اردک، فرد در ظاهر آرام، موفق و مسلط به شرایط دیده می‌شود، در حالی که در پشت این تصویر، با استرس، اضطراب و فشار روانی قابل توجهی دست‌وپنجه نرم می‌کند. اما در سندرم طوطی کاکادو، افراد تمایل دارند بدون تحلیل و تفکر انتقادی، رفتارها، دیدگاه‌ها یا اطلاعات رایج را تکرار کنند و بیشتر به دنبال جلب توجه یا همگامی با جریان‌های غالب باشند تا تولید ایده‌های نو و مستقل.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان ادامه داد: از جنبه مثبت، برخی ویژگی‌های سندرم اردک مانند پشتکار، مسئولیت‌پذیری و تلاش برای دستیابی به اهداف می‌تواند به موفقیت‌های فردی منجر شود، اما اگر این فشارها مدیریت نشود، خطر فرسودگی شغلی، اضطراب و مشکلات سلامت روان را افزایش می‌دهد. در مقابل، سندرم طوطی کاکادو ممکن است به انتقال سریع اطلاعات و افزایش تعاملات اجتماعی کمک کند، اما وابستگی بیش از حد به تقلید و بازنشر بدون تحلیل، می‌تواند خلاقیت، نوآوری و قدرت تصمیم‌گیری مستقل را تضعیف کند.
متخصص اپیدمیولوژی تصریح کرد: آنچه اهمیت دارد ایجاد تعادل میان تلاش برای موفقیت، حفظ سلامت روان و تقویت تفکر انتقادی است. جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به افرادی نیاز دارد که ضمن برخورداری از مهارت‌های علمی و حرفه‌ای، توانایی تحلیل مستقل، خودآگاهی و مدیریت فشارهای روانی را نیز داشته باشند.
سموم پنهان در زندگی روزمره موضوع سخنرانی دیگری در این رویداد بود که توسط متخصص بیوشیمی بالینی دانشکده پزشکی ارائه شد.
دکتر غلامرضا اسدی‌کرم با اشاره به آمار میزان استفاده از سموم ممنوعه و غیر ممنوعه در جهان گفت: خوشبختانه کشور ما به دلیل حاصلخیز بودن زمینهای کشاورزی از سموم کمتری نسبت به کشورهای دیگر دنیا می‌شود.
استاد دانشکده پزشکی همچنین با اشاره به آمار بالای سرطان در دنیا ادامه داد: از سال 1980 تا سال 2019 نزدیک به حدود 40 سال آمار سرطان در دنیا تقریباً دوبرابر شده است چرا که بر اساس تحقیقات گسترده سازمان فائو که معتبرترین مرکز علمی خوارو بار و غذای جهانی است استفاده از سموم نیز در این مدت بیش از 2 برابر شده است.
وی بااشاره به ناگزیربودن استفاده آدمی از سموم تصریح کرد: برای کاهش عوارض استفاد از سموم راههای متعددی از جمله قرادادن میوه ها و محصولات کشاورزی حداقل به مدت 20 دقیقه در آب است.
دکتر اسدی‌کرم همچنین افزایش نظارت‌ها بر فروشندگان سموم غیرمجاز و کنترل میزان استاندارد استفاده از سم در محصولات کشاورزی را نیز از دیگر راههای کنترل و کاهش عوارض و بیماری‌های ناشی از کاربرد سم دانست.
تعارضات بین نسلی بلای جان جامعه امروز
در بحث دیگری از این برنامه علمی، متخصص پزشکی اجتماعی از تعارضات نسلی و عوارض آن در جامعه گفت.
دکتر نوذر نخعی اظهارکرد: تعارضات بین‌نسلی پدیده‌ای طبیعی در همه جوامع است، اما زمانی به یک چالش اجتماعی تبدیل می‌شود که گفت‌وگو و درک متقابل میان نسل‌ها کاهش یابد.نسل‌های مختلف در بسترهای مختلفی از جمله خانواده، محیط‌های آموزشی مانند مدرسه و دانشگاه و سیستم‌های اقتصادی و فرهنگی متفاوتی رشد کرده‌اند و به همین دلیل ممکن است در موضوعاتی مانند سبک زندگی، شیوه ارتباطات، ارزش‌ها و انتظارات اجتماعی دیدگاه‌های متفاوتی داشته باشند.
وی افزود: گسترش فناوری‌های نوین و شبکه‌های اجتماعی موجب شده سرعت تغییرات فرهنگی و اجتماعی از گذشته بیشتر شود و فاصله ذهنی میان نسل‌ها افزایش یابدو پدیده دگر اندیشی در بین جوانان رواج یابد. در چنین شرایطی، خانواده‌ها باید فضایی برای گفت‌وگوی سازنده ایجاد کنند تا جوانان و والدین بتوانند نگرانی‌ها، نیازها و دیدگاه‌های خود را بدون قضاوت بیان کنند. پژوهش‌ها نشان می‌دهد هرچه کیفیت ارتباطات خانوادگی بهتر باشد، احتمال بروز تعارضات شدید بین‌نسلی و پیامدهای روانی و اجتماعی ناشی از آن کاهش می‌یابد.
این متخصص پزشکی اجتماعی تأکید کرد: برای مدیریت تعارضات بین‌نسلی باید به جای تمرکز بر تفاوت‌ها، بر نقاط مشترک و اهداف مشترک خانواده و جامعه تأکید کنیم. احترام متقابل، شنیدن فعال و پذیرش تغییرات اجتماعی از مهم‌ترین راهکارهایی هستند که می‌توانند به کاهش شکاف میان نسل‌ها و تقویت انسجام اجتماعی کمک کنند.
مقاومت‌های میکروبی و نگرانی‌های جدی بین المللی
پایان بخش این سلسه سخنرانی‌های علمی، موضوع خطرات مقاومت‌های میکروبی بود که دکتر داود کلانتر از نگرانی‌های جامعه جهانی درباره این مقاوت‌ها و نداشتن درمانی در آینده کمتر از 50 سال برای بروز عفونت‌ها به مثابه 100 سال قبل گفت.
دکتر کلانتر در سخنرانی خود با بازخوانی روند درمان از حدود 100 سال به صورت داستان‌گونه گفت: در دهه‌های گذشته که دارویی برای درمان عفونت ها وجود نداشت راه‌هایی از قبیل معدوم سازی جسد فرد مبتلا عفونت و یا قطع عضو استفاده می‌کردند.
متخصص میکروب شناسی بالینی ادامه داد: به تدریج با کشف دارو و اختراع داروهای آنتی بیوتیک نظیر پنی سیلین امیدهایی در درمان عفونت ها جرقه زد.
دکتر کلانتر افزود: اما متاسفانه به دلیل ناهمگونی سیستم سلول‌های بدن، باعث شده است که مصرف بیش از حد آنتی بیوتیک ها، میکروب ها در مقابل این داروها قوی‌تر شوند. از سوی دیگر گرانی و دشواری تولید دارو آنتی بیوتیک منجر شده است که این داروها در طبقه جدید تولید نشود و روند درمان عفونت‌هارا با مشکل روبرو کند به طوری تا سال 2070 حدود 10 میلیون نفر در سال در تمام دنیا جان خودرا به دلیل ابتلا به عفونت از دست بدهند.